Gök Gürültüsünde Evde Güvenli Kalma Rehberi: Prizler, Pencereler ve Balkon İçin Hangi Önlemler Alınmalı?
Tepki Ver
Gök gürültüsünde evde güvenlik için en önemli kural, fırtına başlamadan önce balkon ve pencere çevresini düzenlemek; gök gürültüsü sırasında ise prizlere takılı cihazlardan, su tesisatından, pencerelerden ve metal yüzeylerden uzak durmaktır. Fiş çekme işlemi yalnızca risk başlamadan önce yapılmalı; yıldırım ve şiddetli gök gürültüsü sırasında cihazlara ya da prizlere dokunulmamalıdır.
1. Fırtına başlamadan önce evde yapılacaklar
Meteoroloji uyarısını gördüğünüzde hazırlığı son dakikaya bırakmayın. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, kapı ve pencerelerin kapatılıp güvenli şekilde sabitlenmesini ve serbest durumdaki eşyaların emniyete alınmasını öneriyor. İlgili ayrıntılar için Genel kategorisindeki ilgili yazılar içeriği de değerlendirilebilir.
- Balkondaki hafif eşyaları içeri alın: Saksı, sandalye, kurutmalık, şemsiye ve taşınabilir metal eşyalar rüzgârla devrilebilir veya başka yerlere savrulabilir. AFAD da balkon ve bahçedeki hafif eşyaların içeri alınmasını tavsiye ediyor.
- Pencere ve balkon kapılarını kapatın: Özellikle rüzgâr alan cephedeki doğramaları kilitleyin. Cam önünde durup yıldırımı izlemeyin.
- Gerekli cihazların fişini önceden çekin: Bilgisayar, televizyon, modem ve hassas elektronik cihazlar için fişten çıkarma işlemi fırtına yaklaşmadan önce yapılabilir. Gök gürültüsü başladıktan sonra prize uzanmayın.
- Telefonları şarj edin: Elektrik kesintisi ihtimaline karşı cep telefonu, taşınabilir şarj cihazı ve el fenerini hazır bulundurun.
- İçeride güvenli bir alan belirleyin: Pencerelerden, dış kapılardan, balkonlardan ve tesisat noktalarından uzak bir iç oda ya da koridor tercih edin.
Prizden çekmek ile ana şalteri indirmek aynı işlem değildir. Ana elektrik panosuna ulaşmak için ıslak zeminden geçmeniz, metal yüzeylere dokunmanız veya riskli bir bölgeye ilerlemeniz gerekiyorsa müdahale etmeyin; elektrik tesisatıyla ilgili işlem için yetkili bir elektrikçiden destek alın.
2. Gök gürültüsü sırasında priz, pencere ve su tesisatından uzak durun
Gök gürültüsünde evde güvenlik açısından en riskli davranış, fırtına devam ederken elektrikli cihazları kullanmaya veya fişlerini çekmeye çalışmaktır. AFAD’ın bina içi yönlendirmesinde prizdeki elektrikli ev aletleri, kablolu telefon, lavabo, küvet, radyatör ve metal borulardan uzak durulması isteniyor.
| Uzak durulması gereken yer veya eşya | Güvenli davranış |
|---|---|
| Prizdeki televizyon, bilgisayar ve diğer cihazlar | Cihaza, kablosuna veya prize dokunmayın; kullanımını fırtına sonrasına bırakın. |
| Pencere, balkon kapısı ve dış kapı | Kapalı tutun ve camın hemen yanında beklemeyin. |
| Lavabo, küvet, duş ve musluk | El yıkama, bulaşık, duş ve banyo gibi işleri erteleyin. |
| Radyatör, metal boru ve metal çerçeveler | Temas etmeyin, yaslanmayın ve bu yüzeylerin yanında oturmayın. |
| Kablolu telefon | Acil durum dışında kullanmayın; cep telefonu veya kablosuz telefon tercih edin. |
Yıldırım, binaya doğrudan düşmese bile dışarıyla bağlantılı elektrik kabloları, telefon hatları ve su tesisatı üzerinden ilerleyebilir. ABD Ulusal Hava Servisi’nin kapalı alanda yıldırım güvenliği rehberi de elektrikli ekipman, kablolu telefon, tesisat, pencere ve kapılardan uzak durulmasını belirtiyor.
Metal yüzeyler neden önemlidir?
Metal eşyalar yıldırımı kendine çektiği için değil, elektrik akımının ilerleyebileceği iletken bir yol oluşturabildiği için risklidir. Bu nedenle radyatöre yaslanmak, metal pencere çerçevesine dokunmak veya su borusuna bağlı muslukla ilgilenmek güvenli değildir. Beton duvar ve zemine uzun süre yaslanmamak da ihtiyatlı bir davranıştır; bazı yapılarda betonun içindeki metal donatılar iletken yol oluşturabilir.
3. Fırtına sonrasında hasarı güvenle kontrol edin
Son gök gürültüsünü duyduktan hemen sonra balkona çıkmayın. Resmî yıldırım güvenliği rehberleri, dışarı çıkmadan önce en az 30 dakika beklenmesini öneriyor. Fırtına sonrası kontrolü şu sırayla yapın:
- Dışarıdaki kablolara yaklaşmayın: Yere düşmüş, kopmuş veya sallanan elektrik ve telefon kablolarına dokunmayın. Kabloyu başka bir cisimle itmeye de çalışmayın.
- Su birikintilerini elektrik açısından tehlikeli kabul edin: Islak priz, uzatma kablosu, cihaz veya suya yakın elektrikli ekipmana dokunmayın. Suyun içinde duruyorsanız elektrikli hiçbir şeyi çalıştırmayın.
- Hasarlı cihazları kullanmayın: Yanık kokusu, çatlak gövde, erimiş priz, kararma, kıvılcım veya kopmuş kablo görürseniz cihazı yeniden çalıştırmayın.
- Islanmış tesisata müdahale etmeyin: Su baskını prizlere, sigorta kutusuna veya kablolara ulaştıysa elektriği güvenli biçimde kesme konusunda yetkili elektrikçiden yardım alın.
- Cam ve balkon eşyalarını kontrol edin: Kırık cam, gevşemiş saksı, devrilmiş mobilya veya kopmuş tente parçası varsa eldivensiz ve aceleyle müdahale etmeyin.
- Elektrik kesintisinde güvenli aydınlatma kullanın: El feneri veya pilli lamba tercih edin. Gaz kokusu varsa ışık düğmesine, prize veya telefona içerideyken dokunmadan dışarı çıkın ve güvenli bir yerden yardım çağırın.
Ready.gov, ıslak elektrikli ekipmana dokunulmamasını ve elektrik güvenliğinin yalnızca güvenli koşullarda kesilmesini öneriyor. Suya maruz kalan cihaz, priz veya kablo tekrar kullanılmadan önce yetkili bir elektrikçi tarafından kontrol edilmelidir.
Gök gürültüsünde evde güvenlik için kısa karar listesi
- Gök gürültüsü başlamadıysa: Balkon eşyalarını içeri alın, pencere ve kapıları kapatın, hassas cihazların fişini güvenli biçimde önceden çekin.
- Gök gürültüsü başladıysa: Prizlere, kablolara, pencere ve balkon kapılarına, lavaboya, küvete, duşa, radyatöre ve metal borulara dokunmayın.
- Fırtına bittiyse: En az 30 dakika bekleyin; ardından kablo, su baskını, priz ve cihaz hasarını temas etmeden gözle kontrol edin.
Ev içinde en güvenli yaklaşım, fırtınayı camdan izlemek yerine pencerelerden ve iletken yüzeylerden uzak, kapalı bir alanda beklemektir. Hasarlı elektrik tesisatı veya suyla temas etmiş cihazlar için onarım denemek yerine yetkili servis ve elektrikçi desteği alın.
